Kích thích từ trường xuyên sọ TMS là gì?

Kích thích từ trường xuyên sọ TMS là viết tắt của Transcranial Magnetic Stimulation. Đây là một kỹ thuật kích thích các vùng não bộ nhưng chỉ tác động từ bên ngoài, không xâm lấn.

 

Hình ảnh một buổi chia sẻ kinh nghiệm về kỹ thuật kích thích từ trường xuyên sọ TMS

 

Kỹ thuật kích thích từ trường xuyên sọ TMS đang được ứng dụng để chẩn đoán và điều trị các bệnh về rối loạn thần kinh và tâm thần. Kỹ thuật kích thích từ trường xuyên sọ TMS hoạt động dựa trên nền tản là nguyên lý từ trường, sử dụng từ trường để kích thích, làm hoạt hóa các tế bào thần kinh ở từng vùng tùy vào vị trí kích thích trên não bệnh nhân.

 

Cơ chế hoạt động của kỹ thuật Kích thích từ trường xuyên sọ TMS

Trong quá trình Kích thích từ trường xuyên sọ TMS, một đầu kích thích (cuộn dây) sẽ được đặt lên vị trí da đầu của bệnh nhân, vị trí kích thích sẽ tùy thuộc vào phác đồ điều trị.

 

Hình ảnh đầu kích thích tác động trên não

 

Khi đầu kích thích (cuộn dây) được kích hoạt, đầu kích thích sẽ tạo ra một vùng từ trường, vùng từ trường này sẽ đi xuyên qua da đầu, hộp sọ mà chỉ gây cảm giác nhẹ, an toàn và không gây đau đớn, khó chịu cho bệnh nhân. Vùng từ trường này có tác dụng kích thích các tế bào thần kinh ở bên dưới lớp vỏ não. Tùy vào phác đồ điều trị mà tác dụng của Kích thích từ trường xuyên sọ TMS sẽ tác ức chế tế bào thần kinh hoặc hoạt hóa tế bào thần kinh. Tham khảo khả năng ức chế hoặc hoạt hóa tế bào thần kinh tại ĐÂY.

Hình ảnh một số đầu kích thích (cuộn dây) và phạm vi tác động đến vùng não theo độ rộng và độ sâu

Hình ảnh phạm vi hoạt động hiệu quả của một số đầu kích thích khác

 

Ứng dụng của kỹ thuật Kích thích từ trường xuyên sọ TMS

Kỹ thuật Kích thích từ trường xuyên sọ TMS hiện đang được ứng dụng trong rất nhiều loại bệnh khác nhau, trong đó có những bệnh chủ chốt như:

 

Trong điều trị trầm cảm

Kỹ thuật Kích thích từ trường xuyên sọ TMS hiện nay đã được FDA – Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Thuốc Hoa Kỳ chấp thuận trong điều trị trầm cảm cho những bệnh nhân không có đáp ứng với các phương pháp điều trị khác như sử dụng thuốc hoặc phương pháp điều trị tâm lý. Tùy vào phác đồ điều trị mà vùng kích thích sẽ khác nhau, tuy nhiên vùng vỏ não trước trán bên trái thường được sử dụng để kích thích nhiều nhất, có thể hỗ trợ cải thiện tâm trạng bệnh nhân và giúp bệnh nhân giảm các triệu chứng của bệnh trầm cảm.

 

Hình ảnh các Bác sĩ đang thực hiện kỹ thuật kích thích từ trường xuyên sọ TMS

 

Các loại rối loạn khác

Kỹ thuật Kích thích từ trường xuyên sọ TMS còn được nghiên cứu để điều trị các rối loạn về thần kinh và tâm lý như chứng rối loạn lo âu, rối loạn ám ảnh cưỡng chế, đau mãn tính, mất ngủ, khó ngủ, … và một số bệnh lý thần kinh khác.

 

Ưu điểm của Kỹ thuật Kích thích từ trường xuyên sọ TMS

 

Hình ảnh đơn giản về một phiên kích thích từ trường xuyên sọ TMS

 

• Không xâm lấn

Kỹ thuật Kích thích từ trường xuyên sọ TMS là một kỹ thuật không xâm lấn nên rất an toàn, bệnh nhân không cần phẫu thuật hoặc cấy ghép bất kỳ thiết bị nào vào cơ thể.

 

• Có ít tác dụng phụ:

Thông thường khi sử dụng thuốc bệnh nhân sẽ đối mặt với nhiều tác dụng phụ khác nhau, nhưng Kỹ thuật Kích thích từ trường xuyên sọ (TMS) lại có rất ít tác dụng phụ.

 

• Thời gian phục hồi sau điều trị nhanh:

Sau khi thực hiện Kích thích từ trường xuyên sọ (TMS), bệnh nhận chỉ cần nghỉ ngời vài phút, bệnh nhân không cần phải có thời gian phục hồi hay nghỉ dưỡng sau khi thực hiện điều trị.

 

Hình ảnh các Bác sĩ đang thực hiện kỹ thuật kích thích từ trường xuyên sọ TMS

 

Nhược điểm và hạn chế của Kỹ thuật Kích thích từ trường xuyên sọ TMS

• Kỹ thuật này chưa phù hợp với tất cả bệnh nhân

Một số bệnh nhân có gắn các thiết bị kim loại trong người hoặc tiền sử động kinh thường không được chỉ định để thực hiện Kỹ thuật Kích thích từ trường xuyên sọ (TMS). Tuy nhiên, hiện nay cũng đã có một số bài báo cáo về việc sử dụng Kỹ thuật Kích thích từ trường xuyên sọ (TMS) trong điều trị động kinh, chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật.

 

• Kỹ thuật này có hiệu quả khác nhau ở từng bệnh nhân:

Kỹ thuật Kích thích từ trường xuyên sọ (TMS) được đánh giá rất hiệu quả, tuy nhiên không phải tất cả bệnh nhân đều có đáp ứng tốt với kỹ thuật này. Đó là lý do vì sao có rất nhiều phác đồ điều trị khác nhau, đòi hỏi Bác sĩ phải có chuyên môn cao để chỉ định phác đồ phù hợp với từng bệnh nhân, giúp tỷ lệ bệnh nhân đáp ứng tốt tăng cao.

Và đây cũng là lý do chúng tôi luôn luôn hỗ trợ các lớp học về Kỹ thuật Kích thích từ trường xuyên sọ (TMS). Vui lòng liên hệ với chúng tôi tại ĐÂY để có thêm nhiều thông tin về các khóa học Kích thích từ trường xuyên sọ (TMS) trong và ngoài nước.

 

Hệ thống kích thích từ trường xuyên sọ TMS + Điện não trong chẩn đoán

 

Quy trình kỹ thuật rTMS

Chuẩn bị

Chuẩn bị người bệnh

• Sàng lọc lựa chọn người bệnh đảm bảo an toàn.
• Kỹ thuật viên giải thích hợp lý về cách tiến hành kỹ thuật và tính an toàn, ích lợi của phương pháp.
• Yêu cầu người bệnh tháo bỏ tất cả các đồ vật bằng kim loại ra khỏi cơ thể.
• Kiểm tra sinh hiệu trước và sau khi tiến hành kỹ thuật.
• Người bệnh ngồi trên ghế chuyên dụng, không chạm vào tường, chân cách đất, tư thế thoải mái có thể nói chuyện hoặc đọc báo lúc điều trị.

 

Hình ảnh chuẩn bị bệnh nhân, rất quan trọng trước khi thực hiện kỹ thuật này

 

Chuẩn bị phương tiện

• Máy kích thích từ trường xuyên sọ (TMS) cùng các phụ kiện đi kèm.
• Kiểm tra các thông số của Máy kích thích từ trường xuyên sọ (TMS) đảm bảo máy hoạt động tốt, an toàn về hệ thống điện, dây dẫn, nhiệt của cuộn coil, dây tiếp đất.
• Chuẩn bị ghế để vị trí phù hợp cho người bệnh.

 

Hình ảnh một số đầu kích thích để Bác sĩ lựa chọn trong quá trình chuẩn bị phương tiện

 

• Coil hình nón đôi cho kích thích sâu hơn
• Ghế chuyên dụng để cố định chính xác vị trí kích thích

Chuẩn bị hồ sơ bệnh án

• Phiếu chỉ định của bác sĩ chuyên khoa ghi liều điều trị; (tần số Hz, cường độ % MT, loại kích thích liên tục, hay chuỗi lặp… vị trí kích thích, thời gian kích thích trong một buổi, thời gian kích thích trong một đợt…).

Hình ảnh phần mềm

Tiến hành

Xác định ngưỡng vận động

• Cường độ tối thiểu cần thiết để tạo ra phản ứng EMG ít nhất là 50µV với xác suất 50% ở cơ hoàn toàn thư giãn (Rossini và cộng sự, 1994) là ngưỡng vận động nghỉ (MT).
• Ngoài ra, có thể xác định MT bằng sự co giật nhìn thấy được của cơ được nhắm tới trong 5/10 lần kích thích.

 

Hình ảnh sau một số lần kích thích và tìm được Ngưỡng vận động là 32 bằng TMS + EMG

 

• Yêu cầu người bệnh giãn mềm cơ tay (có thể là giảm sự căng thẳng bằng một số hoạt động khác, như là căng cơ tay khác).
• Đảm bảo cả bệnh nhân và kỹ thuật viên đều đeo nút tai.
• Bắt đầu kích thích với ≈ 60% công xuất tối đa đầu ra của thiết bị. Trường hợp có cảm giác khó chịu hoặc đau vùng da đầu kích thích thì có thể khởi đầu với tần số thấp hơn (≈ 30%).
• Xác định vị trí nhạy cảm của vùng vỏ não vận động (kích thích co cơ mức cao nhất).

 

Hình ảnh các tìm các điểm kích thích trên phần mềm máy kích thích từ trường xuyên sọ TMS

(Điền các khoản cách theo trong bản, phần mềm sẽ tự hiển thị khoảng cách giữa các điểm trên não)

 

Tại đây, kỹ thuật viên có thể dùng kết hợp máy điện cơ để xem được mức co cơ thấp nhất với cường độ kích thích thấp nhất một cách chính xác hơn so với chỉ nhìn bằng mắt thường.

• Giảm dần cường độ (5%) mỗi nấc cho đến khi không quan sát thấy cử động của ngón tay hoặc ngón tay cái.
• Tăng dần cường độ 2% mỗi nấc cho đến khi nhìn thấy ngón tay hoặc ngón cái vận động.
• Giảm mỗi nấc 1% cho đến khi tìm được ngưỡng vận động (thấy 5 lần co cơ trong 10 kích thích).

Trong phiên điều trị

 

Hình ảnh một hệ thống kích thích từ trường xuyên sọ TMS cơ bản

 

• Quan sát đáp ứng của người bệnh tới khi kết thúc phiên điều trị. Theo dõi phản ứng của người bệnh, chú ý tình trạng co giật.
• Theo dõi tình trạng hoạt động của máy. Không thay đổi cuộn coil khi máy đang làm việc. Điều này có thể gây nổ thiết bị.
• Theo dõi nhiệt của cuộn coil khi kích thích, không để cuộn coil quá nóng. Thiết bị sẽ tự động dừng khi cuộn coil nóng quá và thời gian còn lại sẽ không được tính.
• Vào bất kỳ thời điểm nào, nếu cần thiết dừng ngay phiên điều trị bằng cách ấn nút Start trên cuộn coil hoặc trên bảng điều khiển phía trước của máy.
• Kết thúc phiên điều trị, kiểm tra lại sinh hiệu, hẹn thời gian cho phiên điều trị tiếp theo, ghi bệnh án.

 

Hình ảnh một số phác đồ được thiết lập sẵn trên phần mềm của Neurosoft

 

Tai biến và xử trí

Nếu có các dấu hiệu co giật (rung phần chi trên, loạn ngôn ngữ, lắp bắp..), có thể là cơn cục bộ hoặc toàn thể. Cần phải thực hiện:

• Bảo vệ phần đầu người bệnh.
• Nghiêng đầu sang một bên tránh xa các vật sắc nhọn.
• Thông thoáng đường thở.
• Cung cấp đủ oxy.
• Nếu cơn giật kéo dài hơn 3 phút, bước tiếp theo phải thực hiện là thiết lập đường truyền tĩnh mạch, dùng thuốc chống co giật (Midazolam 5-15mg đường tĩnh mạch, hoặc Diazepam 10 mg tiêm tĩnh mạch) và yêu cầu trợ giúp thêm.

 

Một buổi chia sẻ kinh nghiệm thực hiện kỹ thuật kích thích từ trường xuyên sọ TMS

 

Thông số chi tiết về Máy kích thích từ trường xuyên sọ, vui lòng xem thêm tại ĐÂY

Thông số chi tiết về máy EMG trong Hệ thống kích thích từ trường xuyên sọ TMS 3 khối + EMG, vui lòng xem thêm tại ĐÂY.

Tham khảo các video khác về Hệ thống kích thích từ trường xuyên sọ TMS tại ĐÂY.